آفریقا

آفریقا قاره‌ای پهناور و شگفت‌انگیز است و در هر کشور و گوشه‌ای از این قاره که بروید مطمئنا با دیدنی‌های بسیاری روبرو می‌شوید. مسجد جامع جنه مالی یکی از این جاذبه‌های اسرارآمیز است. این مسجد بزرگ، بدون شک در زندگی مردم شهر جنه که شهری تحت حمایت یونسکو است، نقشی محوری دارد. برای آشنایی با این جاذبه زیبای آفریقا با مجله دلتا همراه باشید.

مسجد جامع جنه ، بزرگترین مسجد خشتی دنیا

مسجد جامع جنه مالی، در غرب آفریقا با ۱۰۰ متر طول و ۴۰ متر عرض، بزرگ ترین بنای خشتی جهان لقب گرفته است.

معماری این مسجد و دیگر بناهای خشتی شهر را هنرمندان و صنعت‌کارانی متبحر از نسل‌های مختلف بر عهده داشتند و آنها را به نحوی می‌ساختند که در مقابل آب باران نفوذ ناپذیر باشند.

دیوارهای مسجد جامع جنه مالی

دیوارهای مسجد بزرگ شهر جنه که بر اساس ارتفاع آنها دارای قطر ۴۱ تا ۶۱ سانتی متر هستند، از خشت گلی و به صورت هنرمندانه‌ای ساخته شده‌اند، به‌گونه‌ای که ظاهر زیبایی به این مسجد بخشیده است.

در ساخت این مسجد از شاخه‌های درخت خرما استفاده شده تا از ترک خوردن بر اثر رطوبت و گرما در امان باشد. دیوارهای این مسجد نیز عایقی در برابر گرمای روز و سرمای شب به شمار می‌ آید.

تاریخچه مسجد

ساخت این بنا، مربوط به  سال ۱۹۰۷ میلادی است و به دلیل سبک معماری اسلامی به کار رفته در آن، بسیاری از مهندسان معماری این مسجد بزرگ را بزرگترین دستاورد معماری شیوه موسوم به سودانی – ساحلی می‌دانند.

 هر ساله مسلمانان منطقه دور هم جمع می‌شوند و با کمک یکدیگر این مسجد را بازسازی می‌کنند. این مسجد از قدیمی‌ترین مساجد این کشور نیست، بلکه از بزرگترین مساجد مالی به شمار می‌رود.

برتری مسجد جامع جنه مالی

این مسجد با هیچ کدام از مساجد کشورهای آفریقای غربی قابل مقایسه نیست. برخی از معماران برجسته اسلامی اعتقاد دارند که  مناره‌های مخروطی مساجد مالی از این مسجد الهام گرفته شده است.

این مسجد دارای سه مناره جعبه‌ مانند و بلند است که از روی دیوار اصلی بلند شده است. هر مناره از پلکانی برخوردار است که آن را به سقف می‌رساند و بلندای هر کدام از آنها شکل مخروطی دارد که برای ساخت آن از تخم شترمرغ بهره گرفته شده است.

بازسازی هر ساله مسجد

هرساله در ماه آوریل رویدادی حماسی به نام روز گل‌اندود برگزار می‌شود. در این روز، دیوار‌های مسجد به‌طور کامل با گِل بازسازی می‌شوند. بازسازی سالانه مسجد بزرگ جنه، تبدیل به جشنواره‌ای شده که طی آن تمامی ساکنان این شهر جمع شده و به صورت نوبتی چند روز به بازسازی مسجد می‌پردازند.

در این مدت و در حالی که جوانان و میانسالان مشغول تعمیر لوله‌ها و پله‌های چوبی مسجد بزرگ شهر و زنان نیز در حال آب‌رسانی به آنها هستند، کودکان در اطراف مسجد و با وسایلی که قرار است در بازسازی آن به کار رود، بازی کرده و کهن‌سالان نیز بر کار بازسازی و تعمیر نظارت می‌کنند.

مسجد جامع جنه آفریقا در سال ۱۹۸۸ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

پیشنهاد مطالعه:  مطلب جزیره عنکبوت‌های قاتل، مکانی عجیب در پاکستان را بخوانید.

امروز به قبیله‌ای عجیب و شگفت‌انگیز در قاره آفریقا می‌رویم، جایی‌که زندگی طبق تکنولوژی، تاثیری بر هویت و آینده‌ این قبیله ندارد. در مطلب امروز مجله دلتا قصد داریم شما را با قبیله هیمبا در نامیبیا آشنا کنیم.

قبیله هیمبا در نامیبیا

نامیبیا کشوری در جنوب غربی آفریقا است و بین بیابان‌های نامیب و کالاهاری قرار گرفته است. مردم قبیله هیمبا در نامیبیا، مجموعه منحصر به فردی از انسان‌هایی هستند که فرهنگ آن‌ها برای بیشتر ما عجیب است. مردم این قبیله در منطقه خودمختار نامیبیا زندگی می‌کنند.

جمعیت این قوم کوچ‌نشین، بین ۲۰ تا ۵۰ هزار نفر برآورد می‌شود. مردم هیمبا از لباسهای کمی برای پوشاندن خود استفاده می‌کنند.

قبیله هیمبا از درختان جوان و برگهای خرما کلبه‌های مخروطی شکل می‌سازند که با بندهای چرمی درهم آمیخته و بعداً با سرگین و لای پوشانده شده است. در داخل کلبه‌ها هیچ امکاناتی وجود ندارد، به جز تشک روی زمین.

شغل و فرهنگ مردم قبیله هیمبا

شعار قبیله هیمبا: «کشاورزی را با گاو شروع نکنید، آن را با انسان‌ها شروع کنید.»

اعضای قبیله‌ هیمبا چوپانان قابلی هستند. این افراد عمدتا دامدار و کشاورز هستند. برخی از روستاییان از نظر اجتماعی مذهبی هستند و خدایان قدیم خود را می‌پرستند. زنان این قبیله هم در طی روز، مشغول جمع‌آوری هیزم، پخت ‌و پز، سرو غذا و یافتن منابع آب تازه هستند.

چند‌همسری در بین آنها پذیرفته شده‌ است و دختران جوان در سنین پایین ازدواج می‌کنند. زنان هیمبایی قبل از ازدواج فقط یک‌بار حمام می‌کنند. آن‌ها موهای خود را با خاکستر می‌شویند و این مو‌ها را تا زمان مرگ حفظ می‌کنند.

رسوم عجیب در این قبیله

زنان و مردان هر دو بدن خود را با اوتجیزه که مخلوطی از کره، چربی و خاک‌رس است می‌پوشانند. این مخلوط، رنگی مایل به قرمز به پوست آنها می‌بخشد که نمادی از خون است که به‌نوبه خود نمادی از زندگی است.

قبلاً تصور بر این بود که این ماده برای حفاظت در برابر اشعه آفتاب و دور کردن حشرات استفاده می‌شود، اما زنان قبیله هیمبا گفته‌اند که این ماده کاربرد کاملاً آرایشی دارد.

زنان هیمبا، زیباترین زنان شناخته شده‌اند

برای اعضای قبیله ظاهر، نقش مهمی در فرهنگ سنتی دارد. نمایندگان هیمبا، جزئیات و ظاهر افراد را دقیقاً کنترل می‌کنند و از پوست و موهای آنان مراقبت می‌کنند. آنها کمبود لباس را با تزئینات متعدد ساخته شده از مس، صدف و مروارید جبران می‌کنند.

زنان قبیله نیمه صحرا نشین هیمبا، برای موهای خود نیز از اوتجیزه استفاده می‌کنند و به‌دلیل موها و رنگ قرمز صورت خود مشهور هستند.

این بخش مهمی از سنت‌های چند صد ساله است و زنان قبیله هیمبا به عنوان زیباترین زنان شناخته می‌شوند. ویژگی‌های ظریف صورت و چشمان بادامی‌شکل آنها همیشه مورد تحسین مسافران قرار گرفته است.

حمام دود

آنها برای نظافت خود نوعی خاک سرخ روی بدنشان می‌مالند و بصورت روزانه بدنشان را با نوعی دود خاص بخور می‌دهند. حمام دود به این‌صورت است که درون یک ظرف پر از گیاهان مخصوص تکه‌ای ذغال سرخ شده می‌اندازند و پس از سوختن گیاهان و تولید دود بر روی ظرف خم می‌شوند تا دود به بدنشان برخورد کند.

در همین حین بدلیل حرارت ایجاد شده از ذغال و سوختن گیاهان بدنشان شروع به تعرق می‌کند و پس از آن با استفاده از رطوبت حاصل از تعرق بدنشان را شسته وتمیز می کنند.

از اینکه افراد این قبیله با آب حمام نمی‌کنند خیلی شگفت‌زده نخواهید شد، وقتی بدانید که آن‌ها در یکی از خشن‌ترین و کم‌آب‌ترین مناطق آب و هوایی دنیا زندگی می‌کنند.

مردم هیمبا بسیار در مقابل غریبه‌ها مهمان‌نواز هستند و از گردشگران استقبال می‌کنند، ولی اجازه ورود فرهنگ جدیدی را به درون ساختار قبیله خود نمی‌دهند.

پیشنهاد مطالعه: مطلب روستایی عجیب در البرز که جزو نقشه ایران نیست! را بخوانید.

کویر خارتوران که از آن به آفریقای ایران یاد می‌شود از آن دست جا‌هایی است که سفر کردن به آن هم لذت کویرنوردی را برای شما به ارمغان می آورد و هم لذت بازدید از حیات وحشی که در هیچ کجای ایران یافت نمی‌شود. اگر می‌خواهید آفریقای ایران را بشناسید این مطلب مجله دلتا را حتما بخوانید.

کویر خارتوران کجاست؟

پارک ملی توران در منتهی‌الیه شرقی استان سمنان و در جنوب‌شرقی شهرستان شاهرود قرار دارد و قسمت کوچکی از بخش شرقی آن در سبزوار در استان خراسان رضوی قرار گرفته است.

این مجموعه در ضلع جنوبی جاده تهران-مشهد و شمال‌شرقی کویر مرکزی ایران واقع شده است.

منطقه‌ای که از ۳ دشت بسیار وسیع تشکیل شده و دارای زیباترین و خوش آب‌وهواترین روستاهاست. از آن جمله می‌توان به روستای قلعه بالا اشاره کرد که ملقب به «دروازه حیات وحش توران» است.

آفریقایی درون ایران

اینجا یک منطقه حفاظت شده است. دومین مجموعه حفاظت شده وسیع در کشور ایران که توران یا خارتوران نام دارد و لقب آفریقای ایران را به آن داده‌اند.

این منطقه حفاظت شده یک بخش پارک ملی و یک بخش پناهگاه حیات وحش نیز دارد و با مساحت بیش از ۱۴۷ هزار هکتاری خود، دومین بیوسفر جهان از نظر وسعت پس از سرنگتی آفریقا در کشور تانزانیا است.

این منطقه برای گردشگرانی که عاشق تماشای حیات وحش از نزدیک هستند یک بهشت واقعی است، جایی که ۱۶۷ گونه پرنده مانند: هوبره، کبک، تیهو، بلدرچین، عقاب طلایی، عقاب دشتی، شاه بوف، کرکس مصری و ۴۲ گونه خزنده مانند بزمجه بیابانی، لاک پشت، کفچه مار، مار زنگی و انواع مارهای جعفری است.

۴۱ گونه پستاندار که مهم ترین آنها غزال و جبیر، پلنگ ایرانی، گربه پالاس و روباه قرمز و دو گونه دو زیست وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی اشاره کرد.

احتمالا از بین تمامی مناطق حفاظت شده، بیشترین تعداد یوزپلنگ آسیایی به منطقه خارتوران اختصاص دارد. گورخر ایرانی با رنگ خاکی، اصلی‌ترین گونه جانوری خارتوران، این روزها در معرض انقراض است، گونه‌ای که از نظر نوع و تعداد در جهان بی‌نظیر است.‌

موقعیت منحصر به فرد منطقه خارتوران در استان سمنان سبب شده تا این تنوع گیاهی و جانوری را بتوانیم در این منطقه ببینیم. استان سمنان در بخش جنوبی، شما را میهمان کویر و نمکزار می‌کند و در بخش‌های میانی‌اش می‌توانید دشت‌های زیبایی را ببینید.

در کویر خارتوران زندگی جاری است

آفریقای ایران سرشار از زندگی است. اگر برای اولین بار است که به آنجا سفر می کنید شاید به نظرتان خشک بیاید و شاید باورتان نشود اینجا یک ذخیره‌گاه زیستی است. تنوع جانوری بسیاری دارد و محل وسیعی برای زندگی تعداد زیادی گونه پستاندار، پرنده، خزنده و دوزیست است.

صنایع دستی روستاهای اطراف

وقتی به کویر خارتوران می‌روید مجذوب کویر و حیات وحش بی‌ نظیر آن خواهید شد. قدم زدن روی بلندترین تپه‌‌های ماسه‌‌ای ایران، با پای‌ برهنه کلی برای شما دلچسب خواهد بود.

مناظر کویری و طلوع و غروب خورشید بسیار لذت‌ بخش است و آفرود سواری و تفریحات کویری برایتان خاطره خوش خواهد ساخت. اما می‌توانید آشنایی با زندگی مردم بومی منطقه را هم چاشنی سفرتان کنید.

صنایع دستی آن‌‌ها بافته‌‌هایی پر از نقش و نگار و رنگارنگ است. انواع گلیم ساده و نقش برجسته توبره، قالی، پشتی، سفره آردی و… که الهام گرفته از طبیعت است و توسط زنان روستایی اطراف خلق می شود.

پیشنهاد مطالعه: مطلب یاقوت سرخ، جاذبه‌ حیرت‌انگیز خوزستان را بخوانید.

شاخ آفریقا

ممکن است تا به حال کلمه‌ شاخ آفریقا را به کرات شنیده باشید. اما واقعا شاخ آفریقا کجاست و چه کشورهایی در آن واقع شده‌اند؟ با مجله دلتا همراه باشید.

شاخ آفریقا در آفریقای جنوبی

شاید آفریقای جنوبی در میان طرفداران حمام آفتاب و عاشقان ساحل، به عنوان یک مقصد توریستی ساحلی، چندان شناخته شده نباشد، اما این کشور در کنار پارک‌های جنگلی و مناطق حفاظت شده، از شهرهای ساحلی بی‌نظیری نیز برخوردار است. در ادامه با جاذبه های گردشگری آفریقای جنوبی بیشتر آشنا شوید.

پارک ملی کروگر

پارک ملی کروگر، از معروف‌ترین پارک‌های سافاری در دنیا و یکی از قدیمی‌ترین پارک‌های حیات‌وحش در آفریقای جنوبی است. بازدیدکنندگان می‌توانند «۵ حیوان بزرگ» (Big Five) شامل شیر، پلنگ آفریقایی، کرگدن، فیل و بوفالوی آفریقایی را از نزدیک در این پارک تماشا کنند. البته حیوانات این پارک به همین موارد محدود نمی‌شود و در این منطقه علاوه بر بازدید از محوطه‌های باستانی می‌توانید با بالن، به تماشای طبیعت زیبای اطراف بروید.

پارک کالاهاری

«پارک کالاهاری» یا همان «کالاگادی» (Kgalagadi Transfrontier Park)، یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های حیات‌وحش در جهان به شمار می‌رود. شن‌های قرمز رنگ، آسمان آبی، علفزارهای طلایی و درختان تیغ شتری، پس‌زمینه‌ زیبایی را برای عکاسی به وجود می‌آورند. همچنین حیوانات مختلفی مانند شیر کالاهاری، میرکت، پلنگ، پرندگان شکاری، تیزشاخ کالاهاری، یوزپلنگ و کفتار در این پارک آزادانه زندگی می‌کنند.

استلنبوش

استلنبوش، یکی از تماشایی‌ترین شهرها در آفریقای جنوبی است و بعضی از بهترین رستوران‌ها و کافه‌های آفریقا در این شهر قرار دارند. بنابراین استلنبوش علاوه بر دوستداران طبیعت، مقصدی مناسب برای شکموها نیز به حساب می‌آید. همچنین دوستداران تاریخ می‌توانند از «موزه‌ روستا» (Village Museum) و «موزه‌ روپرت» (Rupert Museum) دیدن کنند و طبیعت‌دوستان نیز می‌توانند سری به باغ گیاه‌شناسی بزنند و در «پارک حفاظت‌شده‌ یونکرس هوک» به دوچرخه‌سواری یا کوهنوردی بپردازند.

مسیر گاردن روت

مسیر «گاردن روت» از جاذبه های گردشگری آفریقای جنوبی است که تا ۲۰۰ کیلومتر در کنار سواحل جنوب شرقی این کشور کشیده شده و مناظر بی‌نظیری را در برمی‌گیرد. این مسیر از «خلیج موسل» شروع می‌شود و از دریاچه‌ها، صخره‌های ساحلی، تپه‌های سرسبز، تالاب و شهرهای زیبای ساحلی عبور می‌کند. شهر نایسنا، پارک ملی گاردن روت و غارهای کانگو فقط چند مورد از جاذبه‌های دیدنی اطراف این مسیرند. تفریحات این منطقه نیز شامل فیل‌سواری، بانجی جامپینگ و تماشای نهنگ‌ها است.

غواصی با کوسه‌های سفید بزرگ

اگر درپی تفریحات پرهیجان می‌گردید، غواصی با کوسه‌های سفید بزرگ را از دست ندهید. این غواصی، احتیاجی به مدرک خاصی ندارد؛ زیرا درون قفسه‌ آهنی محکمی قرار می‌گیرید و سپس به درون آب انداخته می‌شوید. کوسه‌ها در تمام فصل‌ها در این مکان شنا می‌کنند و با قایق نیز می‌توانید به تماشای آن‌ها بروید. ماه آوریل تا اکتبر، بهترین زمان برای غواصی در کنار این کوسه‌ها است.

گلدن مایل

منطقه‌ ساحلی و تفریحی گلدن مایل در شهر دوربان، شروع خوبی برای گردشگران این شهر است. سواحل طلایی این مکان، موج‌سواران و ماهی‌گیران و شناگران را از سراسر دنیا به سمت خود می‌کشاند و رستوران‌ها، مغازه‌ها، مجتمع‌های تفریحی و ساختمان‌های بلند هتل‌ها در اطرافش، بازدیدکنندگان را به یاد ساحل میامی می‌اندازد. ورزشگاه موسی مابیدا و دنیای آبی یوشاکا از جمله جاذبه‌های دیدنی گلدن مایل است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با جاذبه های گردشگری اسپانیا “دیدنی های اسپانیا” را مطالعه کنید.